Prishtina & Prizreni Forum...Kenaqesi dhe argetim pakufi

PrizrenI TeAm HoT FoUrUm We ArE We WOnT Tu Be OnE TEAM.........
 
ForumPortalliGalleryKėrkoRegjistrohuidentifikimi
Kėrko
 
 

Display results as :
 
Rechercher Advanced Search
Similar topics
    Tema Fundit
    » POPULL SHQIPTAR!
    Mon Nov 28, 2011 2:20 am nga Lek

    » VETEM POPULLI ESHTE PUSHTETMBAJTES
    Mon Nov 28, 2011 2:19 am nga Lek

    » Standard iGO My way 2009 for Android With Australia Maps
    Tue Apr 05, 2011 10:27 pm nga 504boyz

    » Includes 32 best touch screen games for samsung mobile
    Tue Apr 05, 2011 10:25 pm nga 504boyz

    » AnDrOiD Apps Pack
    Tue Apr 05, 2011 10:23 pm nga 504boyz

    Keywords
    pare informatik program poezi filma video foto fshi urime office nikat kush hack 2010 cyber programe bllok lujt live ms080 matematik votu vitin lojra gjet historia
    Ju lutemi Te dashur antar.
    Dear members,

    If you wish it, you can support your forum by doing a donation, and become an actor of this forum.
    All your donations will guarantee the continuity and the quality of this forum.

    Your administrator.

    Share | 
     

     Letersia e bejtengjinjve!

    Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Shko poshtė 
    AutoriMesazh
    ConDoR
    Administrator
    Administrator


    Numri i postimeve : 220
    Age : 27
    Vendi : ne Republiken e Kosoves
    Registration date : 07/10/2007

    MesazhTitulli: Letersia e bejtengjinjve!   Sun Oct 28, 2007 11:26 am

    Nė shekullin XVIII nė Shqipėri lindi dhe u zhvillua njė rrymė letrare me tipare tepėr origjinale pėr vendin tonė, rryma e bejtexhinjve (nga fjala turke <<bejte>> - vjershė). Ajo u bė dukuri e rėndėsishme dhe pati pėrhapje shumė tė gjerė nė qytete tė ndryshme tė Shqipėrisė, nė Kosovė, por edhe ne qendra mė tė vogla fetare e mė pak nė fshat.
    Rryma letrare e bejtexhinjve ishte produkt i disa kushteve tė veēanta historike, i dy palė faktorėve tė kundėrt.
    Nga njėra anė ishte kėrkesa pėr tė shkruar shqipen si gjuhėn e vendit, pėr ta pėrdorur edhe nė praktikėn fetare e pėr t'u ēliruar nga ndikimet e kulturave tė huaja. Kjo ishte mė tepėr prirje e shtresave qė lidheshin me format e reja ekonomike, (tregtare e monetare). Nga ana tjetėr, ėshtė shtimi i trysnisė ideologjike tė pushtuesit. Nėpėrmjet fesė dhe kulturės islame synohej tė arrihej nėnshtrimi i shqiptarėve. Pushtuesi hapi kėtu edhe shkollat e veta. Shumė poetė bejtexhinj kishin mėsuar nė to.
    Natyrisht, Krijimtaria poetike e bejtexhinjve ruan ndikimin e poezisė e tė kulturės orientale, por ajo ėshtė pjesė e pandarė e kulturės sė popullit tonė. Ajo ėshtė shprehje e talentit, e shpirtit krijues tė tij, qė, nė kushte tė caktuara, fitoi edhe tipare nė pėrpothje me to.
    Bejtexhinjtė e shkruan shqipen me alfabet arab dhe pėrdorėn njė gjuhė tė mbytur nga fjalėt persiane, turke e arabe.
    Letėrsia e bejtexhinjve pati dy faza nė zhvillimin e saj. Faza e parė shkon gjer nga fundi i shekullit XVIII. Nė veprat e kėsaj faze mė tepėr gjeti shprehje fryma laike, kurse nė veprat e fazės sė dytė, qė nis nga ēereku i fundit i shekullit XVIII dhe kapėrcen nė shekullin e XIX, mbizotėroi tema me karakter fetar.
    Nė krijimet me tema laike mjaft poetė bejtexhinj, nė frymėn e poezive orientale, i kėnduan dashurisė, bukurisė sė natyrės e tė gruas, lartėsuan virtytin, punėn, diturinė ose fshikulluan mburrjen e kotė pėr pasurinė e fisin, goditėn ambicjen, hipokrizinė etj. Tė tillė ishin Nezim Frakulla, Sulejman Naibi, Muhamet Kyēyku etj.
    Njė hap i mėtejshėm u shėnua me mjaft krijime tė disa bejtexhinjve tė tjerė, si: Hasan Zyko Kamberi, Zenel Bastari e ndonjė tjetėr. Ata pasqyruan elemente e ngjarje tė jetės bashkohore dhe shtruan njė problematikė tė mprehtė shoqėrore. Me nota realiste, ata vunė nė dukje jetėn e vėshtirė plot vuajtje tė masave tė varfra tė popullit, pasigurinė pėr tė ardhmen dhe pakėnaqėsinė e tyre nė kushtet e sundimit feudal, nė shthurrje e sipėr. Nė vjershėn "Tirana jonė si mėsoi„ Zenel Bastari, fshatar nga Bastari i Tiranės, jep njė tablo tė tillė tė gjendjes sė popullit.

    Ymrin(jetėn) na e kanė shkurtue
    Po na shtrydhin porsi rrush,
    bytym kalbi(krejt zemra) na u coptue,
    me vner shpirti u mbush.
    Bukė pa bukė po rrojnė fakirat,(tė varfėrit, tė shkretėt)
    Pa opinga, zbathė e zhveshė;
    vetė janė mbulue me gjithė tė mirat,
    si katilėt rrinė tue qeshė.

    Letėrsia e bejtexhinjve nuk arriti tė ngrihet nė shkallėn e letėrsisė kombėtare. Megjithatė, bejtexhinjtė me krijimet e tyre dhanė njė ndihmesė qė duhet ēmuar. Ata shkruan shqip nė njė kohė kur shqipen e kėrcėnonte rreziku nga pėrhapja e gjuhės sė pushtuesit dhe e gjuhėve tė tjera. Ata krahas temės fetare, ishin tė parėt qė trajtuan gjerėsisht temėn laike.
    Gjithashtu dia prej tyre duke qenė mė afėr jetės sė popullit, futėn nė poezi elemntė tė jetės sė kohės. Kėta trajtuan tematikėn shoqėrore me nota realiste dhe me njė sens kritik tė fortė.
    Sė fundi, me krijimet e bejtexhinjve poezia shqiptare bėnte njė hap pėrpara nga ana artistike. Nė to shpesh gjejmė mjete shprehėse e figurative shumė tė goditura, vlera tė vėrteta artistike. Poetėt bejtexhinj morėn edhe nga mjetet e traditės poetike tė vendit; p.sh. vargun tetėrrokėsh; qė e bėnė vargun bazė dhe qė e pėrdorėn tė gjithė. Veprat e bejtexhinjve mbetėn nė dorėshkrim. Ato u pėrhapėn pėrmes kopjimit me dorė ose me anė tė traditės gojore.
    Numri i autorėve tė letėrsisė shqiptare me alfabet arab ėshtė shumė i madh. Ata krijuan nė qytete mjaft tė zhvilluara pėr kohėn, si nė Berat, Elbasan, Shkodėr, Gjakovė, Prishtinė por edhe nė vende mė tė vogla; si nė Kolonjė, Frashėr, Konispol e gjetkė.
    Ndėr bejtexhinjtė, mė kryesorė po pėrmendim Nezim Frakullėn, Sulejman Naibin, Dalip e Shahin Frashėrin, autorė tė dy historive fetare tė vjershėruara, Hasan Zyko Kamberin, Zenel Bastarin, Tahir Gjakovėn etj. Shumė i njohur u bė edhe Murat Kyēyku (Cami), pėrkthyes i ndonjė vepre fetare nga arabishtja dhe autor i disa tregimeve tė gjata nė vargje. Nga kėto pėrmendim poemėn "Erveheja„ , me temė nga letėrsitė orientale e me natyrė moralizuese. Me kėto vepra Kyēyku i ēeli rrugėn poezisė me subjekt.
    Rryma letrare e bejtexhinjve e humbi peshėn e saj nė jetėn kulturore qysh nga fillimi i shekullit tė XIX, por nė disa mjedise, si nė Kosovė, kjo traditė vijoi edhe mė tej nga autorė tė tillė si Maliq Rakoveci, Rexhep Voka etj.
    Mbrapsht nė krye Shko poshtė
    Shiko profilin e anėtarit http://www.prizreniteam.hot4um.com
     
    Letersia e bejtengjinjve!
    Shiko temėn e mėparshme Shiko temėn pasuese Mbrapsht nė krye 
    Faqja 1 e 1
     Similar topics
    -
    » Shaban Sinani: Letrarėsia dhe vėrtetėsia nė letėrsinė dėshmuese

    Drejtat e ktij Forumit:Ju nuk mund ti pėrgjigjeni temave tė kėtij forumi
    Prishtina & Prizreni Forum...Kenaqesi dhe argetim pakufi :: Arti & Kultura :: Letersia shqiptare-
    Kėrce tek: